Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką plików cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce. cookies

Blog medyczny

Indeks Glikemiczny a dieta cukrzyka, Marta Szkupińska, dietetyk


Teoria Indeksu Glikemicznego powstała ponad 30 lat temu. Mimo, że mody na diety szybko przemijają Indeks Glikemiczny żywności wciąż wywołuje duże zainteresowanie, a naukowcy nadal zajmują się badaniem jego wpływu na parametry naszego zdrowia. Okazuje się, że spożywanie posiłków o wysokim Indeksie może sprzyjać nie tylko chorobom bezpośrednio kojarzonym z zaburzeniami metabolizmu węglowodanów, ale także zaburzeniom profilu lipidowego krwi, chorobom cywilizacyjnym, w tym nowotworom. Jako że Indeks glikemiczny ułatwia kontrolę glikemii warto przyjrzeć się bliżej temu zagadnieniu.

Indeks Glikemiczny klasyfikuje żywność pod względem jej wpływu na stężenie glukozy we krwi (glikemię poposiłkową) w porównaniu do produktu standardowego (glukozy lub białego chleba).

Ustalono następujące zakresy Indeksu Glikemicznego:
Czysta glukoza IG=100

IG < 55 produkty o małym IG (te należy wybierać przy układaniu codziennego jadłospisu)
IG 55 – 69 produkty o średnim IG (wybieramy je od czasu do czasu)
IG > 70 produktu o dużym IG (jemy sporadycznie)

Przykład:
Płatki kukurydziane IG=81 Glukoza IG=100
Ig 81 oznacza, że po spożyciu porcji* płatków wzrost poziomu glukozy we krwi będzie zaledwie 19% niższy niż wzrost poziomu glukozy we krwi po spożyciu porcji* glukozy.
*w tabelach IG porcja oznacza taką ilość produktu spożywczego, która zawiera 50g węglowodanów

Wysoki Indeks Glikemiczny oznacza, że w produkcie spożywczym są łatwo dostępne węglowodany, szybko więc się wchłoną i gwałtownie podniosą poziom cukru we krwi. By zachować pełnię zdrowia zdecydowanie powinniśmy unikać takich sytuacji. Przede wszystkim dlatego, że długo utrzymujący się wysoki poziom glukozy we krwi jest sam w sobie toksyczny. Przewlekła hiperglikemia może powodować uszkodzenia w systemie nerwowym i naczyniach krwionośnych. Prowadzi również do zaburzeń wzroku, pracy serca i nerek. Poposiłkowe zwiększenie stężenia glukozy we krwi wywołuje wyrzut insuliny- hormonu anabolicznego. Im wyższy poziom cukru we krwi tym więcej wydzielonej insuliny. Insulina ‘upycha’ glukozę do komórek tkanki mięśniowej oraz tłuszczowej obniżając tym samym poziom cukru we krwi. Aktywuje lipazę lipoproteinową oraz enzymy odpowiedzialne za syntezę kwasów tłuszczowych przez co następuje przyrost tkanki tłuszczowej. Co więcej częste wysokie poziomy insuliny prowadzą do insulinooporności, czyli zmniejszenia wrażliwości komórek mięśni, tkanki tłuszczowej, wątroby oraz innych tkanek organizmu na działanie tego hormonu. Insulinooporność natomiast jest jedną z głównych przyczyn cukrzycy.

Zwolennicy Tabel Indeksu Glikemicznego jak ognia unikają produktów o wysokim IG, w tym warzyw czy owoców warzyw takich jak gotowana marchew, buraki, arbuz , ziemniaki. Czy jednak rzeczywiście jest to słuszne?

Niekoniecznie, ponieważ najczęściej komponujemy posiłki z kilku produktów. Białka, tłuszcze czy błonnik wpływają na obniżenie Indeksu glikemicznego posiłku. Dlatego jeśli przemyślanie będziemy przygotowywać dania, będziemy mogli jeść właściwie wszystko. Wróćmy do płatków kukurydzianych, których Indeks glikemiczny wskazuje na to, że podwyższają poziom cukru prawie tak, jak czysta glukoza. Jeżeli zjemy je razem z jogurtem białko „przytrzyma” węglowodany a indeks Glikemiczny posiłku będzie wynosił zaledwie 59 (średni IG), a nie 81 (wysoki IG) jak same płatki.

Wadą Indeksu Glikemicznego jest również to, że jest raczej narzędziem badawczym, porównawczym. Informuje nas o glikemii po spożyciu porcji produktu spożywczego zawierającej 50g dostępnych węglowodanów ,a nie glikemii wywołanej przez wielkość porcji, którą mamy na talerzu.

Prześledźmy taki przykład:

Arbuz ma wysoki IG 72, tak więc teoretycznie cukrzyk powinien go unikać jak ognia. Należy jednak podkreślić, że jeżeli zjemy przeciętnej wielkości plaster arbuza o wadze 120g to dostarczymy organizmowi zaledwie 6g węglowodanów. Jeżeli zjemy taką ilość w sałatce,

Ładunek Glikemiczny jest nowszym i bardziej miarodajnym wskaźnikiem. Uwzględnia zarówno Indeks Glikemiczny jak i ilość dostępnych węglowodanów zawartych w produkcie spożywczym.

Ładunek Glikemiczny = (IG* ilość węglowodanów w porcji)/100

NISKI 0-10

ŚREDNI 11-19

WYSOKI >20

Czym więc powinniśmy się kierować Indeksem czy Ładunkiem Glikemicznym?

Otóż jednym i drugim.

Ładunek Glikemiczny wcześniej prezentowanego posiłku, składającego się z jogurtu i płatków kukurydzianych, wynosi 23 czyli jest wysoki.

Oto jak powinniśmy to interpretować:

Płatki kukurydziane z jogurtem: ŁG 23 (wysoka wartość) czyli dużo węglowodanów które będą się umiarkowanie uwalniały ze względu na IG 59 (średnią wartość) IG

Tak więc dopiera znajomość i Indeksu i ładu mu Glikemicznego daje nam pełen obraz tego, co jemy.

Tabele Indeksu Glikemicznego, które znajdujemy w intrenecie często się różnią między sobą. Spowodowane jest to pochodzeniem produktu spożywczego, składem (np. w przypadku pieczywa), dojrzałością itp. Najlepiej sięgać do danych źródłowych, dlatego zachęcam do korzystania z oryginalnych tabel:

http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2584181/bin/dc08-1239_index.html

Tabela A1 prezentuje dane oparte na badaniach osób z normalną tolerancja glukozy, w Tabeli A2 znajdziemy dane pochodzące z wyników badań diabetyków. Tabele są użyteczne, ze względu na dodatkowe informacje odnośnie wielkości porcji, zawartości przyswajalnych węglowodanów i Ładunku Glikemicznego.

Bibliografia
1. Atkinson FS, Foster-Powell K, Brand-Miller JC (2008) International tables of glycemic index and glycemic load values: 2008. Diabetes Care 31: 2281-2283
2. N. Peckenpaugh, Podstawy żywienia i dietoterapia, Wyd. I polskie, red. D. Gajewska Urban&Partner, 2011.
2. Rodriguez NR, Di Marco NM, Langley S, American Dietetic Association, Dietitians of Canada, American College of Sports Medicine American College of Sports Medicine position stand. Nutrition and athletic performance. Med Sci Sports Exerc. 2009;41(3):709–731
3. Donaldson C, Perry T, Rose M: International Journal of Sport Nutrition and Exercise Metabolism, 2010, 20, 154-165
4. Kerksick C, Harvey T, Stout J, Campbell B, Wilborn C, Kreider R, Kalman D, Ziegenfuss T, Lopez H, Landis J. et al. International Society of Sports Nutrition position stand: nutrient timing. J Int Soc Sports Nutr. 2008;10:17
5. Figueiredo and Cameron-Smith: Is carbohydrate needed to further stimulate muscle protein synthesis/hypertrophy following resistance exercise?. Journal of the International Society of Sports Nutrition 2013 10:42.

Grupa Lux Med Sp. z o.o.

LUX MED Tabita Sp. z o.o.
ul. Długa 43
05-510 Konstancin-Jeziorna
tel. 22 737 64 00
e-mail: tabita(at)luxmed.pl
Wszelkie prawa zastrzeżone
przez LUX MED Tabita Sp. z o.o. - Tabita.waw.pl
Strzałka do góry